29 kwi 11 Księgi wieczyste – ustrój

Księgi wieczyste to spis publiczny, który prezentuje stan prawny nieruchomości. Pozwala bez żadnych wątpliwości zweryfikować, jakie prawa i komu przysługują do danej nieruchomości. Instytucja ksiąg wieczystych istnieje w licznych europejskich systemach prawnych, choć z pewnością rozwiązania prawne są inne w poszczególnych państwach. Od prawie trzydziestu lat księgi wieczyste prowadzą wydział ksiąg wieczystych w sądzie rejonowym według lokalizacji nieruchomości. Księga wieczysta zakłada się dla nieruchomości, a nie dla ludzi, to znaczy, że jedna osoba może być wskazana jako właściciel w kilku księgach wieczystych, przeciwnie zaś to samo prawo własności winno być wykazane w tylko w jednej księdze wieczystej.

Prowadzeniem ksiąg wieczystych rządzi kilka zasad. Niektóre z nich to: jawność formalna oznaczająca, że każdy ma prawo w obecności pracownika sądu poznać treść księgi wieczystej. Nie wolno zasłaniać się brakiem znajomości wpisów w księdze wieczystej. Dalej domniemanie zgodności ze stanem prawnym oznacza, że przyjmuje za pewne, że stan prawny widoczny w księdze wieczystej jest zgodny ze stanem faktycznym. Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych oznacza, że w razie niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść Kupującego na podstawie wpisu. I ostatnia zasada – pierwszeństwo praw wpisanych, czyli ograniczone prawa rzeczowe wpisane do ksiąg wieczystych mają pierwszeństwo przed takimi prawami, które nie są wpisane.